|
Ogromna i różnorodna rodzina jadowitych węży, z najbardziej rozwiniętymi zębami jadowymi, obejmująca swym zasięgiem występowania większość kontynentów (poza Australią, Nową Gwineą i Antarktydą). Zęby znajdują się na przedzie szczęki. Przy otwarciu paszczy dolna szczęka porusza się w dół, przez co dolny koniec kości kwadratowej przesuwa się w przód, przesuwając do przodu kość skrzydlatą i kość poprzeczną, ruch tych kości powoduje wysunięcie się zębów jadowych. Zęby wówczas mocno odstają, a wąż jest gotowy do ataku. Wyróżniamy dwie główne grupy żmijowatych. Podrodzina Viperinae (zawierająca w sobie klasyczne żmije Starego Świata) i podrodzinę Crotalinae (tzw ang. pit vipers, charakteryzujące się tym, że posiadają termoreceptory, dzięki którym na podstawie róznicy temperatury są w stanie zlokalizować ofiarę). Żmijowate są prawdopodobnie najczęstszymi sprawcami ukąszeń kończących się śmiercią, lub powodujących trwały uszczerbek na zdrowiu. Pamiętajmy, że na każdy organizm jad działa inaczej, nigdy nie wiemy jakie skutki spotkają nas w razie ukąszenia. Dodatkowo dużą rolę odgrywa to, czy dana osoba jest uczulona na jakiś składnik jadu czy nie. Uczulone osoby, mogą bowiem oprócz normalnych skutków ukąszenia doznać jeszcze szoku anafilaktycznego (ostrej reakcji alergicznej). Ze względu na to, że wiele opisanych poniżej węży nie ma polskich nazw zwyczajowych postanowiliśmy ujednolicić prezentowaną treść i pozostawić nazwy zwyczajowe angielskie. Tabela z głównymi rodzajami żmij (Viperinae) i klinicznymi skutkami ich ukąszeń
| Nazwa łacińska | Nazwa zwyczajowa angielska
| skutek ukąszenia
| | Atheris spp. | African bush vipers | Nie poznane
| | Bitis spp. | African puff adders, Gaboon vipers etc | Zależy od gatunku: czasem możliwe miejscowe naruszenie tkanki, mała krzepliwość krwi i krwotok, szok, niewydolność serca
| | Causus spp. | African night adders | Efekt miejscowy, paraliż | | Cerastes spp. | African horned adders | Efekt miejscowy, mała krzepliwość krwi, krwotok, szok
| | Daboia russelii | Russell’s viper | Efekt miejscowy, mała krzepliwość krwi, krwotok, niewydolność nerek, paraliż i zwyrodnienie tkanki mięśniowej (tylko populacja ze Sri Lanki) | | Echis spp. | African & West Asian saw scaled vipers | Efekt miejscowy, mała krzepliwość krwi, krwotok, szok
| | Macrovipera spp. | Eurasian vipers | Efekt miejscowy, mała krzepliwość krwi, krwotok, szok | | Pseudocerastes spp. | Middle East horned vipers | paraliż | | Vipera spp. | European vipers | Efekt miejscowy, martwica tkanki, szok |
Tabela z głównymi rodzajami grzechotnikowatych (Crotalinae) i klinicznymi skutkami ich ukąszeń.
Nazwa łacińska
| Nazwa zwyczajowa angielska
| Skutki ukąszenia
| | Agkistrodon spp. | Nth American copperhead, cottonmouth, cantil | Efekt miejscowy, martwica tkanek, mała krzepliwość krwi, krwotok, szok | | Atropoides spp. | Central American jumping pit vipers | Efekt miejscowy, martwica tkanek
| | Bothriechis spp. | Central American palm pit vipers | Efekt miejscowy, martwica tkanek, szok
| | Bothrops spp. | Sth & Central American pit vipers | Zależy od gatunku, zazwyczaj efekt miejscowy, martwica tkanek, mała krzepliwość krwi, krwotok, niewydolność nerek, zwyrodnienie tkanki mięśniowej, szok
| | Calloselasma rhodostoma | Malayan pit viper | Efekt miejscowy, martwica tkanek, mała krzepliwość krwi, krwotok, niewydolność nerek, szok
| | Cerriphidion spp. | Central American montane pit vipers | Efekt miejscowy, martwica tkanek
| | Crotalus spp. | Rattlesnakes | Zależy od gatunki; w Ameryce N: efekt miejscowy, martwica tkanek, mała krzepliwość krwi, szok, w Ameryce S: efekt miejscowy, paraliż, małą krzepliwość krwi, zwyrodnienie tkanki mięśniowej, niewydolność nerek
| | Deinagkistrodon acutus | Chinese hundred pace viper | Efekt miejscowy, martwica tkanek, małą krzepliwość krwi, krwotok, szok | | Gloydius spp. | Asian terrestrial pit vipers | Efekt miejscowy, martwica tkanek, małą krzepliwość krwi, krwotok, szok | | Hypnale spp. | Sri Lankan hump nosed vipers | Efekt miejscowy
| | Lachesis spp. | Central & Sth American bushmasters | Efekt miejscowy, martwica tkanek, mała krzepliwość krwi, szok
| | Ophryacus spp. | Central American horned pit vipers | Efekt miejscowy, martwica tkanek, szok | | Ovophis spp. | Asian montane pit vipers | Efekt miejscowy, mała krzepliwość krwi, krwotok
| | Porthidium spp. | Central American montane pit vipers | Efekt miejscowy, martwica tkanek, szok | | Sistrurus spp. | North American pygmy rattlesnakes & massasauga | Efekt miejscowy, martwica tkanek, rzadziej krwotok
| | Trimeresurus spp. | Asian green pit vipers | Zależy od gatunku; Efekt miejscowy, rzadziej martwica tkanek, małą krzepliwość krwi, krwotok
| | Tropidolaemus spp. | Asian tree vipers | Efekt miejscowy, rzadziej martwica tkanek, małą krzepliwość krwi, krwotok |
Materiał został przetłumaczony, za pisemną zgodą prof Julian-a White-a ze strony http://toxinology.com http://toxinology.com/fusebox.cfm?staticaction=snakes/ns-viperid1.htm
All right reserved by toxinology.com
|