Kobra mozambijska Naja mossambica Peters, 1854:

Rodzina: Elapidae - zdradnicowate

Podrodzina: Elapinae 

Wielkość:

     80-130 cm, maksymalnie do 150 cm.

Wygląd:

     Niewielka kobra o smukłym ciele i długim ogonie. Żebra w części szyjnej zdolne do odginania się na boki i formowania kaptura w sytuacji zagrożenia. Głowa jest stosunkowo duża, owalna, dość dobrze odgraniczona od szyi. Oczy średniej wielkości z okrągłą źrenicą. Łuski grzbietowe gładkie, ułożone w 23-25 rzędach. Ubarwienie strony grzbietowej od oliwkowo-szarego po szarobrązowe. Łuski grzbietowe mają często czarne brzegi, co niekiedy nadaje wężowi efekt siatkowania. Czarne brzegi mają również tarczki na głowie węża. Strona brzuszna żółtawa, jasnobrązowa, pomarańczowa lub różowawa, ozdobiona czarnymi plamami i poprzecznymi pasami o różnym natężeniu.

Występowanie:

     Płd.-wsch. Tanzania, Mozambik, płd. Zimbabwe, Zambie, Botswana, płn.-wsch. Namibia, Suazi, płn. RPA oraz wyspy: Zanzibar i Pemba.

Warunki naturalne i zwyczaje:

     Występuje przede wszystkim na sawannach i terenach pokrytych drzewami, lecz także w nadbrzeżnych lasach, terenach skalistych a nawet na obrzeżach pustyni Kalahari. Mimo, iż preferuje głównie tereny nizinne, we wschodnim Zimbabwe znajdowana na znacznych wysokościach, dochodzących do 1800 m. n.p.m. Pospolicie występuje na terenach zamieszkałych przez człowieka, w okolicach wiejskich, a nawet na obrzeżach dużych miast. Jest ona podobno najczęściej spotykanym wężem na przedmieściach stolicy Botswany, Gaborone. Prowadzi przede wszystkim naziemny tryb życia, mimo to często wspina się na drzewa. Dorosłe kobry aktywne są nocą (podczas wiosny i jesieni także w ciągu dnia). Osobniki młode natomiast prowadzą głównie dzienny tryb życia, głównie, aby uniknąć konkurencji oraz niebezpieczeństwa ze strony dorosłych. Nieaktywna chowa się w kopcach termitów, norach, szczelinach skalnych, pod korzeniami drzew lub w stosach drewna czy odpadków. Jej zdobycz stanowią żaby, jaszczurki, gryzonie oraz inne węże. Młode niekiedy polują także na owady.
     Jest szybka i niezwykle czujna, w przypadku sprowokowania błyskawicznie podnosi do góry szyję i pluje jadem, często nawet nie rozkładając kaptura. Może również udawać martwą. Kąsa niechętnie, zwykle jedynie wtedy, gdy inne środki odstraszenia napastnika zawiodą.

Jad:

     Podobnie jak w przypadku innych kobr plujących, jad kobry mozambijskiej zawiera przede wszystkim związki o działaniu cytotoksycznym, powodujące uszkodzenia rogówki przy dostaniu się rozpylonej trucizny do oczu oraz bardzo rozległą martwicę tkanki w przypadku ukąszenia. Efekty neurotoksyczne zaś, częste po ukąszeniu innych kobr występują w tym przypadku sporadycznie. Najczęstszą konsekwencją „bliskiego spotkania” człowieka z tym wężem jest oplucie jadem, który, gdy nie zostanie dostatecznie szybko wypłukany, może nawet spowodować trwałą ślepotę. Ze względu na pospolite występowanie tej kobry, w Afryce znane są liczne przypadki ukąszeń.
Gatunek ten wydziela stosunkowo duże ilości jadu, średnio 200-300 mg, podczas gdy dawka śmiertelna dla człowieka symptomami wadze 70 kg szacowana jest na 40-50 mg. Początkowymi symptomami ukąszenia są silny, palący ból oraz opuchlizna. Mimo, iż wypadki śmiertelne są stosunkowo rzadkie (dotychczas odnotowano ich jedynie kilka), martwica tkanki jest często tak rozległa, iż konieczne są przeszczepy skóry, a niekiedy nawet amputacja ukąszonej kończyny.

Rozmnażanie:

     Na przełomie grudnia i stycznia samica składa 10-22 jaj, których inkubacja w temperaturze 27-29 C trwa ok. 55 dni. Wylęgnięte młode mierzą 23-25 cm.

Surowice:

      SAIMR POLYVALENT SNAKE ANTIVENOM^®
SAIMR
Modderfontein Road 1
2131 Sandringham
Tel: +27-11-531-8600
Fax: +27-11-531-8616
Email: This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it
Strona www: www.savp.co.za/default.htm
Republika Południowej Afryki 

Żródła:
David Hegner "Jedovatí hadi v přírodě a v teráriích"
Wacław Jaroniewski "Jadowite węże świata"
Mark O'Shea "Venomous Snakes of the World"
Piotr Sura "Encyklopedia współczesnych płazów i gadów"
Stephen Sprawls, Bill Branch "The Dangerous Snakes of Africa"
Maik Dobiey, Gernot Vogel "Venomous Snakes of Africa"
http://www.toxinology.com

Fotografie 

Fotografie za pisemna zgodą autorów pochodzą ze strony www.snakeparadise.ch
All rights reserver by www.snakeparadise.ch